AcademicFix
EN
Read in English

Akademik işler için açık bir çalışma alanı.

X

Neye ihtiyacınız var?

Arama bu tarayıcıda yapılır. Arama metni gönderilmez.

AraçAkademik Teşvik Dosyası HazırlamaKLÜ’nün 2025 faaliyet dönemi için YÖKSİS kayıtlarını, kanıtları ve eksik belge listesini tarayıcınızda düzenleyin. Beyanname sırasıyla ZIP alın.AraçWord çalışma şablonu oluşturucuÖdev, araştırma ve tez için başlıklarınızı ve metninizi düzenlenebilir Word dosyasına yerleştirin. Font, hizalama ve içindekiler ayarları tarayıcıda uygulanır.AraçOnline APA 7 Tablo Biçimlendirici ve DoğrulayıcıTablo verisini tarayıcınızda Word ve LaTeX için biçimlendirin. Sentetik örnek, tablo numarası, başlık ve not kontrolleri; istatistik hesaplanmaz.AraçOnline BibTeX Doğrulayıcı ve Onarıcı (BibTeX Linter)BibTeX sözdizimini tarayıcınızda denetleyin; yinelenen anahtarları ve seçili düzeltmeleri örnekle inceleyin. Kaynak varlığı ve LaTeX derlemesi doğrulanmaz.AraçOnline DOI → APA 7 Kaynakça ve Künye OluşturucuCrossref üstverisinden APA 7 kaynakça taslağı, metin içi atıf ve BibTeX oluşturun. Üstveri eksik olabilir; çıktıyı yayıncı kaydıyla doğrulayın.AraçOnline APA 7 Metin İçi Atıf & Kaynakça Eşleştirici (Citation Linter)Tez veya makalenizin metin içi atıfları ile kaynakçasını saniyeler içinde çapraz denetleyin. Kaynakçada unutulan atıfları, zombi kaynakları ve yıl hatalarını tespit edin.AraçBenzerlik ve AI Raporu İçin Çalışma Notu ve Açıklama TaslağıKendi rapor bilgileriniz ve kanıtlarınızla bir ön inceleme ve açıklama taslağı hazırlayın. Turnitin’e bağlanmaz, dosya taramaz; akademik veya hukuki karar vermez.StudioAcademicFix StudioYapay zekâ ajanları, belgeler ve görevler için Microsoft Store üzerinden yüklenen Windows çalışma alanı.RehberYÖKSİS’te yayın kaydı ve akademik teşvikYÖKSİS’e eksik yayınları ekleyin veya kayıtlarınız güncelse doğrudan akademik teşvik raporuna ve dosya hazırlığına geçin.RehberYüzde puan ve yüzde değişim nasıl hesaplanır?%30’dan %45’e çıkış 15 yüzde puan ve başlangıca göre %50 artıştır. Payda değiştiğinde ve başlangıç sıfır olduğunda ne yazacağınızı örnekle görün.RehberEşleştirilmiş t-testi: Önce–sonra puanları nasıl karşılaştırılır?Aynı kişilerin önce ve sonra puanlarını kimlikten eşleştirin. Sekiz kurgusal çiftle ortalama farkı, standart hatayı ve %95 güven aralığını hesaplayın.RehberWelch t-testi ile iki bağımsız grubun ortalamasını karşılaştırmaWelch ve Student t-testinde aynı ortalama farkının neden farklı güven aralıkları verdiğini 12 ve 30 kişilik kurgusal örnekle hesaplayın.RehberKorelasyon yüksekse iki ölçüm uyumlu mu? Bland–Altman rehberiYüksek korelasyonla ölçüm uyumunu ayırın. Bland–Altman grafiğini okuyun, uyum sınırlarını hesaplayın ve kabul edilebilir farkla karşılaştırın.RehberOrtalamaya dönüş nedir? Önce–sonra artışı nasıl yorumlanır?Düşük ilk puanla seçilen bir grubun ortalaması müdahale olmadan nasıl yükselebilir? Kuramsal örneği hesaplayın ve önce–sonra tasarımınızı kontrol edin.RehberLiteratür taraması nasıl kaydedilir? Tekrarlanabilir bir arama günlüğüVeritabanı, platform, tam sorgu, tarih ve tekilleştirme adımlarını kaydedin. Örnek arama günlüğü ve indirilebilir boş şablonla taramanızı izlenebilir kılın.RehberEksik veri varsa satırı silmeli miyim?Eksik veriyi sıfırdan ayırın; MCAR, MAR ve MNAR varsayımlarını, satır silme ve çoklu atama seçeneklerini kurgusal örnekle değerlendirin.RehberÇoklu test düzeltmesi: Bonferroni, Holm ve FDR nasıl seçilir?Çoklu testte önce test ailesini ve sınırlamak istediğiniz hatayı belirleyin. Kurgusal örnek, Bonferroni–Holm karşılaştırması ve raporlama listesi.RehberAkademik dergi nasıl kurulur? Kuruluştan ilk yayına yol haritasıAkademik dergi kurmak için kapsam, yayıncı, editoryal ekip, bütçe, politikalar, OJS ve DergiPark seçenekleri; ISSN, DOI ve dizin başvurularının farkları.RehberAkademik dergide kim ne yapar? Görevler, yetkiler ve sorumluluklarYayıncı, baş editör, alan editörü, kurul, sekretarya, hakem ve üretim ekibinin görevlerini; karar yetkisini ve çıkar çatışmasını ayıran rehber.RehberMakale dergide nasıl ilerler? Başvurudan yayıma editoryal iş akışıİdari kontrol, editoryal ön inceleme, hakemlik, karar, revizyon, prova, üstveri ve yayın sonrası düzeltmeleri adım adım açıklayan dergi iş akışı rehberi.RehberLiteratür matrisi nasıl hazırlanır? Makale özetinden sentezeLiteratür matrisi için beş sütunlu şablon ve kurgusal örnek: kaynakları karşılaştırın, bulgu ile yorumu ayırın, özetlerden tematik paragrafa geçin.Rehber5 yayın, 5 çalışma demek olmayabilirSistematik derlemede kayıt, rapor ve çalışma farkını öğrenin. Aynı çalışmanın yayınlarını eşleştirin; takip verisini korurken çift sayımı önleyin.RehberSPSS .sav dosyasını Studio’da inceleme: etiket, eksik değer ve kapsam kontrolüStudio 1.1.1’de SPSS .sav dosyasını doğrudan içe alın; sentetik veride ham kod, etiket, eksik değer ve mesaj kapsamını doğrulayın.RehberAkademik çalışmada model aboneliği, BYOK API veya yerel model nasıl seçilir?Akademik işlerde abonelik, API ve yerel modelin erişim, maliyet ve veri akışı farkları; sentetik test ve gerçek kullanım kaydı.
Akademik Atıf & KaynakçaAPA 7 Section 8.68 dk okuma

APA 7'de Aktaran Atfı (İkincil Kaynak) Nasıl Gösterilir?

Doğrudan ulaşamadığınız bir orijinal kaynağa ikincil bir eser üzerinden atıf yaparken APA 7 kuralları nettir: Metin içinde orijinal fikir sahibini anıp 'aktaran' ile okuduğunuz esere işaret edersiniz; kaynakçaya ise yalnızca fiilen okuduğunuz ikincil kaynağı yazarsınız. Orijinal eseri kaynakçaya eklemek etik ve biçimsel bir hatadır.

Doğrudan Yanıt: 30 Saniyede APA 7 Aktaran Formülü

Metin İçi Parantez: (Orijinal Yazar, Yıl, aktaran Okunan Yazar, Yıl, s. xx)

Örnek: (Piaget, 1932, aktaran Smith, 2017, s. 45)

Kaynakça (Altın Kural): Kaynakçaya yalnızca Smith, J. (2017)... künyesi yazılır. Piaget (1932) asla kaynakçaya eklenmez.

Atıf ve kaynakçaEditoryal illüstrasyon
01

Temel ilke: İkincil kaynak istisnadır, birincil kaynağa ulaşmak esastır

American Psychological Association (APA) 7. basım el kitabı (Bölüm 8.6), ikincil kaynak kullanımını (secondary sources) kural değil, zorunlu hallerde başvurulacak bir 'istisna' olarak tanımlar. Akademik dürüstlük ve yöntemsel titizlik, araştırmacının öne sürdüğü her iddiayı bizzat incelediği özgün kaynaktan doğrulamasını gerektirir.

İkincil kaynak atfı yalnızca şu durumlarda meşrudur: Orijinal eserin baskısı tükenmişse, kütüphane ve arşivlerde fiziksel ya da dijital kopyasına ulaşılamıyorsa, eser araştırmacının bilmediği bir dilde yayımlanmışsa veya kayıpsa. Açık erişimde ya da üniversite veri tabanında kolayca bulunabilen güncel bir makaleyi başka bir yazardan aktarmak, tez jürisinde ve hakem incelemesinde araştırmacının güvenilirliğini zedeler.

Uygulama Adımları

  • Orijinal eserin DOI, kütüphane veri tabanı veya TÜBESS ile taranıp taranmadığı teyit edildi
  • Yalnızca gerçekten erişilemeyen veya dili anlaşılamayan eserler için ikincil kaynak yoluna gidildi
  • Kolay ulaşılabilecek güncel birincil makaleler zincirleme aktarma tuzağından kurtarıldı
Dikkat: Birincil kaynağa ulaşma çabası göstermeden başka bir yazarın kaynakçasındaki atfı kopyalayıp aktarmak, literatürde 'tembel atıf' (lazy citation) olarak adlandırılır ve intihal şüphesi doğurabilir.
02

Metin içi atıf formülü: Parantez içi ve anlatı içi doğru gösterim

APA 7'ye göre metin içinde ikincil kaynak gösterirken formül daima aynı mantıkla işler: Önce fikir sahibinin (orijinal yazarın) adı ve orijinal eserin yılı belirtilir, ardından parantez içinde 'aktaran' (İngilizce metinlerde 'as cited in') ifadesiyle elinizde tuttuğunuz ikincil kaynağın yazarı ve yılı yazılır.

Parantez içi (parenthetical) atıfta tüm künye paranteze alınır: '(Allport, 1954, aktaran Demir, 2021, s. 88)'. Anlatı içi (narrative) atıfta ise orijinal yazar metnin akışına dahil edilir: 'Allport'un 1954 yılındaki çalışmasında (aktaran Demir, 2021, s. 88) belirttiği üzere...'. Orijinal eserin yayın yılı bilinmiyorsa yalnızca yazar adı yazılır: '(Freud, aktaran Korkmaz, 2019)'.

Uygulama Adımları

  • Formülün '(Orijinal Yazar, Yıl, aktaran Okunan Yazar, Yıl)' sırasına uygunluğu doğrulandı
  • Orijinal yazar ile okunan yazarın kronolojik sırasının mantıksal olarak doğru kurulduğu teyit edildi
  • Doğrudan alıntı yapılmışsa ikincil kaynağın ilgili sayfa numarası (s. xx) eklendi
03

Kaynakçanın altın kuralı: Görmediğiniz orijinal eseri asla kaynakçaya yazmayın

Araştırmacıların APA 7 uygulamasında en sık düştüğü ölümcül hata, metin içinde '(Piaget, 1932, aktaran Smith, 2017)' yazdıktan sonra kaynakça listesine hem Piaget'yi hem de Smith'i eklemektir. APA 7 kılavuzu Bölüm 8.6 bu konuda tavizsizdir: Kaynakça listesine YALNIZCA elinizdeki ve fiilen okuduğunuz ikincil eser eklenir.

Kaynakça, okuyucunun ve jüri üyelerinin araştırmacının elindeki materyali bizzat bulup denetleyebilmesi için vardır. Siz 1932 tarihli Piaget kitabını fiziksel ya da dijital olarak görmediyseniz, kaynakçaya Piaget yazamazsınız. Görmediğiniz eseri kaynakçaya eklemek, YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi kapsamında 'asılsız beyan' ve 'kaynakça tahrifatı' olarak nitelendirilebilir.

Uygulama Adımları

  • Kaynakça listesinde yalnızca fiilen okunan ikincil kaynağın (Smith, 2017) yer aldığı doğrulandı
  • Fiziksel olarak incelenmemiş orijinal eserin (Piaget, 1932) kaynakçadan silindiği teyit edildi
  • Metin içi atıf ile kaynakça listesi arasında 1:1 birebir eşleşme sağlandı
Dikkat: Özet kural: Metin içinde iki yazar görünür (Piaget ve Smith), ancak kaynakçada sadece bir yazar yer alır (Smith).
04

Tez ve makalelerde sık yapılan 5 hata ve editoryal çözümleri

Birincisi, orijinal eseri kaynakçaya ekleme hatasıdır. Yalnızca okunan ikincil eser listelenmelidir. İkincisi, metin içinde orijinal yazarın adını gizleyip fikri ikincil yazara mal etmektir; fikir sahibinin adı metinde mutlaka anılmalıdır.

Üçüncüsü, 'aktaran' ile 'aktarılan' sırasını karıştırmaktır; '(Demir, 2021, aktaran Allport, 1954)' şeklinde kronolojik imkansızlıklar yaratılmamalıdır. Dördüncüsü, kolayca bulunabilecek güncel yayınları zincirleme aktarmaktır. Beşincisi ise Zotero'da iki ayrı kayıt açarak parantezi bozmaktır.

Uygulama Adımları

  • Metin içinde fikir sahibinin hakkının teslim edildiği doğrulandı
  • Aktaran ve aktarılan kronolojisinin doğru aktığı teyit edildi
  • Üniversite enstitü yönergesinde 'aktaran' mı yoksa 'akt.' kısaltması mı istendiği kontrol edildi
05

Zotero ve Mendeley'de ikincil kaynak atfı: Ön Ek (Prefix) yöntemi

Zotero ve Mendeley gibi referans yönetim araçları varsayılan olarak ikincil kaynak alanı içermez. Eğer Word'e hem Piaget'yi hem Smith'i eklerseniz, program kaynakçaya iki eseri de ekler ve APA 7 kuralını bozar.

Doğru Zotero yöntemi şudur: Zotero kütüphanenize yalnızca elinizdeki ikincil eseri (Smith, 2017) ekleyin. Word'de atıf eklerken Zotero atıf baloncuğundaki yazar adına tıklayın ve 'Ön Ek (Prefix)' kutusuna 'Piaget, 1932, aktaran ' yazın. Böylece Word metninde '(Piaget, 1932, aktaran Smith, 2017)' görünürken, otomatik kaynakçanıza yalnızca Smith (2017) künyesi aktarılır.

Uygulama Adımları

  • Zotero kütüphanesine sadece okunan ikincil eserin kaydedildiği doğrulandı
  • Atıf düzenleyicide Ön Ek (Prefix) alanına orijinal yazar bilgisi ve 'aktaran ' ifadesi yazıldı
  • Zotero kaynakçasının otomatik olarak tek esere (ikincil kaynağa) indirgendiği teyit edildi
06

Örneklerle metin içi ve kaynakça gösterim modelleri

Örnek 1 (Parantez içi Türkçe): Sosyal kimlik kuramına göre grup aidiyeti bireyin öz saygısını doğrudan belirler (Tajfel, 1981, aktaran Karataş, 2020, s. 42). Kaynakça: Karataş, M. (2020). Sosyal Psikolojide Güncel Yaklaşımlar. Nobel Akademik Yayıncılık.

Örnek 2 (Anlatı içi Türkçe): Vygotsky'nin (1978, aktaran Yıldız ve Çelik, 2022) gelişim alanına ilişkin kuramsal çerçevesi... Kaynakça: Yıldız, E. ve Çelik, B. (2022). Öğrenme Psikolojisi. Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/xxxxx

Örnek 3 (İngilizce makale/tez): (Piaget, 1932, as cited in Smith, 2017, p. 45). References: Smith, J. (2017). Developmental Milestones. Oxford University Press.

Uygulama Adımları

  • Metin içi parantez ve anlatı örnekleri şablonla karşılaştırıldı
  • Kaynakçada yalnızca ikincil eserin DOI ve yayıncı bilgisiyle sunulduğu doğrulandı
  • Türkçe çalışmalarda 'aktaran', İngilizce çalışmalarda 'as cited in' terimi kullanıldı

Karar Ağacı

İkincil Kaynak Karar Matrisi ve Tez Jürisi Risk Düzeyi

Hangi durumda nasıl atıf yapılması gerektiğini ve kaynakça listesine ne yazılacağını karşılaştırın.

Senaryo / DurumMetin İçi AtıfKaynakça Listesi GirişiZotero UygulamasıRisk Düzeyi
Birincil kaynak bizzat bulundu ve okundu(Allport, 1954)Yalnızca Allport (1954) künyesi eklenir.Standart Allport kaydı seçilir.Sıfır Risk (Standart usul)
Orijinal eser bulunamadı (APA 7 İkincil Atıf)(Allport, 1954, aktaran Demir, 2021)Yalnızca okunan Demir (2021) eklenir. Allport eklenmez.Demir (2021) seçilir, Prefix kutusuna 'Allport, 1954, aktaran ' yazılır.Güvenli (Kurala tam uyum)
Hatalı uygulama (Okunmayan orijinal kaynakçaya yazılmış)(Allport, 1954, aktaran Demir, 2021)Hem Allport hem Demir kaynakçaya yazılmış.İki eser de kütüphaneden bağımsız eklenmiş.Yüksek Risk (Kaynak uydurma / yanıltıcı kaynakça şüphesi)
Gizlenmiş ikincil kaynak (Aktaran yazılmamış)(Allport, 1954) — Demir hiç anılmamışYalnızca Allport (1954) yazılmış.Allport okunmadığı halde eklenmiş.Kritik İntihal Riski (Okunmamış esere doğrudan atıf suçu)

Kontrol Listesi

Tez Teslimi Öncesi 6 Maddelik Aktaran Kontrolü

Jüriye veya dergi editörüne göndermeden önce metninizdeki tüm ikincil atıfları bu maddelere göre denetleyin.

  • ✓Orijinal kaynağın kütüphane veya DOI ile bulunamadığından kesinlikle emin olun
  • ✓Metin içinde hem orijinal yazarın hem de okuduğunuz yazarın adını belirtin
  • ✓Formül: '(Orijinal Yazar, Orijinal Yıl, aktaran Okunan Yazar, Okunan Yıl)'
  • ✓Doğrudan alıntılarda ikincil kaynağın sayfa numarasını ekleyin
  • ✓KAYNAKÇAYA SADECE OKUDUĞUNUZ İKİNCİL ESERİ YAZIN (Orijinal eseri ASLA eklemeyin)
  • ✓Zotero/Mendeley'de 'Ön Ek (Prefix)' yöntemini kullanarak kaynakça kirliliğini önleyin

Sıkça Sorulan Sorular

APA 7 İkincil Kaynak Atfı Hakkında Merak Edilenler

APA 7'de aktaran atfı yapıldığında orijinal eser kaynakçaya yazılır mı?

Kesinlikle hayır. APA 7 Kılavuzu Bölüm 8.6 uyarınca kaynakça listesine yalnızca fiilen incelenen ve elinizde bulunan ikincil eser eklenir. Görmediğiniz orijinal eseri kaynakçaya yazmak etik ihlal ve yanıltıcı kaynak beyanı sayılır.

Türkçe tezlerde 'aktaran' mı yoksa 'akt.' mı kullanılmalıdır?

APA 7 Türkçe uyarlamasında standart ifade 'aktaran'dır. Ancak bazı üniversite lisansüstü eğitim enstitüleri (Fen Bilimleri veya Sosyal Bilimler) kendi yazım kılavuzlarında 'akt.' kısaltmasını zorunlu tutabilir. Enstitünüzün güncel tez kılavuzunu kontrol etmeniz önerilir.

Orijinal kaynağın yayın yılı bilinmiyorsa nasıl yazılır?

Eğer ikincil kaynakta orijinal eserin yılı verilmemişse, metin içinde yalnızca yazarın adı belirtilir: '(Freud, aktaran Korkmaz, 2019)' veya 'Freud'un çalışmasında (aktaran Korkmaz, 2019)...' biçiminde kullanılır.

İkincil kaynaktan aktaran atfı yaparken sayfa numarası verilmeli mi?

Eğer ikincil kaynaktaki spesifik bir tablodan, doğrudan alıntıdan veya dar bir pasajdan bahsediyorsanız, okuyucunun o bilgiyi bulabilmesi için ikincil kaynağın sayfa numarasını eklemelisiniz: '(Allport, 1954, aktaran Demir, 2021, s. 88)'.

Zotero'da aktaran atfı yapınca kaynakçada iki yazar birden çıkıyor, nasıl düzeltirim?

Zotero'ya iki ayrı kitap veya makale eklemeyin. Kütüphanenizde yalnızca elinizdeki ikincil eser (okuduğunuz yazar) bulunsun. Word'de atıf eklerken Zotero kutucuğunda esere tıklayın ve 'Ön Ek' (Prefix) alanına 'Orijinal Yazar, Yıl, aktaran ' yazın. Böylece kaynakçaya sadece okuduğunuz eser aktarılır.

Resmî Belgeler

Kaynaklar ve Standartlar

APA Style resmî yayın kılavuzu, blog dokümantasyonu ve YÖK etik ilkeleri.

  1. 01
    APA Style (7th ed.) — Section 8.6: Secondary Sources

    Resmî APA Style Kılavuzunda ikincil kaynak gösterimi, metin içi formüller ve kaynakça sınırlandırması.

  2. 02
    APA Style Blog — How to Cite a Secondary Source

    APA editoryal kurulu tarafından hazırlanan 'as cited in' yönergeleri ve Zotero/Mendeley entegrasyonu.

  3. 03
    YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi

    Yükseköğretim Kurulu etik ilkeleri, asılsız kaynak beyanı yasağı ve kaynakça tahrifatı hükümleri.

  4. 04
    TPD (Türk Psikologlar Derneği) — APA 7 Yayım Kılavuzu

    APA 7 standartlarının Türkçe akademik yazıma uyarlanması, 'aktaran' terimi ve enstitü normları.