APA 7'de 've ark.' (et al.) Kullanımı Nasıl Yapılır?
APA 7 el kitabı metin içi yazar kurallarını netleştirmiştir: 3 veya daha fazla yazarlı tüm kaynaklarda ilk atıftan itibaren yalnızca ilk yazarın soyadı ve 've ark.' (İngilizce ise 'et al.') kullanılır. Kaynakçada ise metnin aksine 20 yazara kadar tüm yazarlar tek tek listelenir.
Doğrudan Yanıt: 30 Saniyede APA 7 Yazar Kuralı
1 veya 2 Yazar: Her atıfta tüm yazarlar yazılır: (Demir, 2024) veya (Demir ve Kaya, 2024). İki yazarda asla 've ark.' kullanılmaz.
3 veya Daha Fazla Yazar: İLK ATIF DA DAHİL doğrudan kısaltılır: (Demir ve ark., 2024) veya anlatı içinde Demir ve ark. (2024).
Kaynakça (Altın Kural): Metinde 've ark.' yapılsa dahi, kaynakça listesinde 20 yazara kadar bütün yazarlar eksiksiz yazılır. Kaynakçada 3 yazardan sonra 've ark.' yazmak kural ihlalidir.
Temel İlke: APA 7'de 3 ve Daha Fazla Yazarlı Kaynaklar İlk Atıftan İtibaren Kısaltılır
American Psychological Association (APA) 7. basım el kitabı (Section 8.17, Tablo 8.1), metin içi atıflarda yazar sayısı kuralını radikal biçimde basitleştirmiştir. APA 7 standardına göre, üç veya daha fazla yazara sahip bir çalışma metin içinde İLK GEÇTİĞİ YER DE DAHİL OLMAK ÜZERE ilk yazarın soyadı ve ardından Türkçe metinlerde 've ark.' (İngilizce metinlerde 'et al.') kısaltmasıyla verilir.
Araştırmacılar arasında en sık yapılan hata, APA 6'da kalmış olan '3 ila 5 yazarlı çalışmalarda ilk atıfta tüm yazarların adını tek tek sayma' kuralını devam ettirmektir. APA 7'de bu kural tamamen kaldırılmıştır; ister ilk atıf olsun ister onuncu atıf, 3+ yazarda doğrudan 'Yılmaz ve ark. (2024)' veya '(Yılmaz ve ark., 2024)' yazılır.
Uygulama Adımları
- Çalışmanın 3 veya daha fazla yazara sahip olduğu künyeden doğrulandı
- İlk atıfta tüm yazarları tek tek sayma (APA 6 alışkanlığı) hatasından kaçınıldı
- Metin içi Türkçe atıfta 've ark.', İngilizce yazılan makalede 'et al.' ifadesi seçildi
Parantez İçi ve Anlatı İçi Gösterim Formülleri
Metin içi atıflar anlatım tarzına göre ikiye ayrılır: Parantez içi (parenthetical) ve anlatı içi (narrative). Parantez içi atıfta hem yazar bilgisi hem yayın yılı parantezin içinde yer alır ve aralarına virgül konur: '(Kaya ve ark., 2023)'. Eğer doğrudan bir alıntı yapılıyorsa veya spesifik bir sayfa gösteriliyorsa sayfa numarası da eklenir: '(Kaya ve ark., 2023, s. 45)'.
Anlatı içi atıfta ise ilk yazarın soyadı ve 've ark.' ifadesi cümlenin öznesi veya tümleci haline gelir, yalnızca yayın yılı parantez içine alınır: 'Kaya ve ark. (2023) tarafından yürütülen boylamsal çalışmada...'. Doğrudan alıntıda sayfa numarası cümlenin sonundaki paranteze bırakılır: 'Kaya ve ark. (2023) bu durumu "yapısal kırılma" olarak tanımlamaktadır (s. 45)'.
Uygulama Adımları
- Parantez içi atıfta yazar ve yılın aynı parantezde virgülle ayrıldığı teyit edildi
- Anlatı içi atıfta cümlenin gramer akışının 've ark.' çoğul öznesine uygun kurulduğu kontrol edildi
- Doğrudan alıntılarda sayfa numarasının (s. xx) eksiksiz eklendiği doğrulandı
Aynı Yıl Çakışması (Disambiguation) ve Ayrıştırma Kuralı
APA 7 El Kitabı Bölüm 8.18'e göre, eğer aynı ilk yazara ve aynı yayın yılına sahip iki veya daha fazla 3+ yazarlı eser kullanıyorsanız, standart kısaltma her iki kaynak için de aynı çıktıyı üretir (Örneğin ikisi de 'Demir ve ark., 2024' olur). Bu durum okuyucunun ve jürinin hangi kaynağa atıfta bulunulduğunu anlamasını imkansız kılar.
Çözüm: Kaynaklar birbirinden ayrışana kadar gerektiği kadar yazarın soyadı listelenir, ardından 've ark.' eklenir. Örneğin; 'Demir, Kaya, Şahin ve Aksoy (2024)' ile 'Demir, Kaya, Yıldız ve Çelik (2024)' çalışmaları metin içinde sırasıyla '(Demir, Kaya, Şahin ve ark., 2024)' ve '(Demir, Kaya, Yıldız ve ark., 2024)' şeklinde yazılır. İki veya daha fazla isimden sonra 've ark.' geldiğinde araya virgül konulmalıdır.
Uygulama Adımları
- Aynı yıl ve aynı ilk yazarlı kaynaklar kaynakça listesinde tespit edildi
- Kısaltmanın belirsizlik yarattığı durumlarda ayırt edici yazara kadar isimler eklendi
- Ayrıştırma yapıldığında 've ark.' öncesinde virgül kullanımı doğrulandı
Kaynakçanın Altın Kuralı: Metin İçinde 've ark.', Kaynakçada 20 Yazar
Akademik tez ve makalelerde jürilerin ve alan editörlerinin en sert düzelttiği hata, metin içinde 've ark.' yapıldı diye kaynakça listesinde de yazar listesini 3 isimden sonra 've ark.' diye kesmektir. APA 7 Kılavuzu Bölüm 9.8 bu konuda son derece katıdır: Kaynakça listesinde 20 YAZARA KADAR TÜM YAZARLARIN soyadı ve adlarının baş harfleri eksiksiz yazılmalıdır.
Kaynakça listesinde 've ark.' (veya üç nokta) kullanımı yalnızca 21 ve daha fazla yazar içeren devasa konsorsiyum çalışmalarında geçerlidir: İlk 19 yazar yazılır, araya üç nokta (...) konur ve en son yazarın adı yazılır (toplam 20 isim gösterilir). Dolayısıyla 3, 5 veya 12 yazarlı bir makalenin kaynakçasında kesinlikle 've ark.' bulunamaz.
Uygulama Adımları
- Kaynakçada 20 yazara kadar olan tüm çalışmalarda bütün yazarların eksiksiz yazıldığı doğrulandı
- Kaynakçadan 've ark.' veya 'et al.' ifadesinin tamamen kaldırıldığı teyit edildi
- 21+ yazarlı çalışmalarda ilk 19 yazar + üç nokta + son yazar formülü denetlendi
Zotero ve Mendeley'de 'et al.' Yerine 've ark.' Yazdırma (tr-TR Ayarı)
Zotero ve Mendeley Word eklentileri varsayılan olarak İngilizce yerel ayarını kullanır ve Türkçe tezinizin ortasına otomatik olarak '(Smith et al., 2023)' basar. Araştırmacılar bu durumu düzeltmek için metni manuel olarak düzenlemeye çalışır, ancak Zotero yenilendiğinde (Refresh) tüm manuel düzeltmeler sıfırlanır.
Kalıcı ve otomatik çözüm: Word'de Zotero sekmesini açın -> 'Document Preferences' (Belge Tercihleri) butonuna tıklayın -> Language (Dil) açılır menüsünden 'Türkçe' (tr-TR) seçin. Anında belgedeki tüm 'et al.' ifadeleri 've ark.' biçimine dönüşecek ve kaynakçadaki 'and' bağlaçları Türkçeleşecektir. Mendeley'de ise Mendeley Cite panelinde 'Citation Settings' -> 'Citation language' -> 'Turkish' seçimi aynı işlemi sağlar.
Uygulama Adımları
- Zotero veya Mendeley'de atıfların manuel düzenlenmediği, dil ayarıyla çözüldüğü teyit edildi
- Belge dili 'Türkçe' yapıldığında 've ark.' ve 've' bağlaçlarının otomatik güncellendiği doğrulandı
- Zotero 'Refresh' yapıldığında formatın bozulmadığı test edildi
Noktalama, İtalik ve Enstitü Kılavuzu İncelikleri
Noktalama kuralı: 've ark.' yazılırken 'ark.' sözcüğünün sonunda mutlaka nokta bulunmalıdır çünkü 'arkadaşları' sözcüğünün kısaltmasıdır. İngilizce 'et al.' yazımında ise 'et' tam bir Latince bağlaçtır (noktasızdır), 'al.' ise 'alia/alii' kısaltmasıdır (noktalıdır). Dolayısıyla 'et. al.' veya 'et al' hatalıdır, doğrusu 'et al.'dır.
İtalik kuralı: APA 7'ye göre 'et al.' veya 've ark.' İTALİK YAZILMAZ, metnin genel yazı karakteriyle düz yazılır. Ayrıca üniversitenizin lisansüstü eğitim enstitüsü tez kılavuzunda 've ark.' yerine 've diğ.' (ve diğerleri) zorunlu tutulmuşsa, enstitü kılavuzunun APA 7'ye göre öncelikli olduğunu unutmayınız.
Uygulama Adımları
- 'ark.' ve 'al.' sözcüklerinin sonundaki kısaltma noktasının varlığı kontrol edildi
- 'et al.' ve 've ark.' ifadelerinin italik olmadığı doğrulandı
- Enstitü kılavuzunun 've ark.' mı yoksa 've diğ.' mi tercih ettiği denetlendi
Karar Ağacı
Yazar Sayısına Göre Metin İçi ve Kaynakça Gösterim Matrisi
Tez veya makalenizdeki tüm kaynak türleri için metin içi atıf ve kaynakça kurallarını karşılaştırın.
| Senaryo / Durum | Yazar Sayısı | Metin İçi Atıf Formülü | Kaynakça Listesi Kuralı | Önem Düzeyi |
|---|---|---|---|---|
| Tek Yazarlı Eser | 1 Yazar | (Demir, 2024) / Demir (2024) | Demir, A. (2024). Kitap Adı... | Standart (ve ark. kullanılmaz) |
| İki Yazarlı Eser | 2 Yazar | (Demir ve Kaya, 2024) / Demir ve Kaya (2024) | Demir, A. ve Kaya, B. (2024). Makale... | Standart (Her iki yazar daima yazılır) |
| Üç veya Daha Fazla Yazar (İlk Atıf) | 3+ Yazar | (Demir ve ark., 2024) / Demir ve ark. (2024) | Tüm yazarlar tek tek listelenir (20 yazara kadar). | APA 7 Kuralı (İlk atıfta da kısaltılır) |
| Aynı Yıl Çakışması (Disambiguation) | 3+ Yazar (Aynı ilk yazar ve yıl) | (Demir, Kaya, Şahin ve ark., 2024) | İlgili çalışmalar kaynakçada alfabetik listelenir. | Kritik (Ayırt edici yazara kadar açılmalı) |
| 21 ve Üzeri Çok Yazarlı Çalışma | 21+ Yazar | (Aksoy ve ark., 2024) | İlk 19 yazar, üç nokta (...), sonuncu yazar. | Konsorsiyum / Tıp makaleleri istisnası |
Kontrol Listesi
Tez Teslimi Öncesi 6 Maddelik 've ark.' Denetimi
Jüriye veya dergi editörüne göndermeden önce metninizdeki tüm çok yazarlı atıfları bu maddelere göre denetleyin.
- 1 ve 2 yazarlı kaynaklarda ASLA 've ark.' kullanmayın (iki yazarı da her zaman yazın)
- 3 veya daha fazla yazarlı kaynaklarda İLK ATIF DA DAHİL olmak üzere 've ark.' kullanın
- APA 6'daki 3-5 yazar kuralını (ilk atıfta tüm yazarları sayma) tamamen unutun
- Kaynakçada 20 yazara kadar TÜM YAZARLARI tek tek yazın (Kaynakçada 've ark.' yazmayın)
- 've ark.' veya 'et al.' ifadelerini İTALİK YAPMAYIN, düz font kullanın
- Zotero/Mendeley'de Word Belge Tercihlerinden dili 'Türkçe' yaparak otomatik 've ark.' çıktısı alın
Sıkça Sorulan Sorular
APA 7 've ark.' (et al.) Kullanımı Hakkında Merak Edilenler
APA 7'de ilk atıfta 3 yazarlı bir makalenin tüm yazarları yazılır mı?
Hayır. APA 6 sürümünde 3-5 yazar arasındaki kaynaklar ilk atıfta tam yazılıyordu; ancak APA 7 kılavuzu (Bölüm 8.17) ile bu kural kaldırıldı. APA 7'ye göre 3 veya daha fazla yazarlı tüm kaynaklar ilk atıftan itibaren doğrudan ilk yazar ve 've ark.' (İngilizce ise 'et al.') olarak kısaltılır.
Kaynakçada 've ark.' kullanılır mı?
Hayır. APA 7 standardında kaynakça listesinde 20 yazara kadar olan tüm çalışmalarda bütün yazarların soyadları ve adlarının baş harfleri eksiksiz yazılır. 've ark.' metin içine özgüdür. Kaynakçada ancak 21 ve daha fazla yazar varsa ilk 19 yazar yazılıp üç nokta ile son yazara bağlanır.
Türkçe tezlerde 've ark.' mı yoksa 've diğ.' mi kullanılmalıdır?
Türk Psikologlar Derneği (TPD) APA 7 resmi Türkçe çevirisinde standart terim 've ark.'dır. Ancak Türkiye'deki üniversitelerin Fen Bilimleri veya Sosyal Bilimler Enstitüleri kendi tez yazım yönergelerinde 've diğ.' (ve diğerleri) kullanımını şart koşabilmektedir. Enstitünüzün güncel tez kılavuzundaki 'Kısaltmalar' bölümünü mutlaka teyit ediniz.
've ark.' veya 'et al.' italik mi yazılır?
Hayır. APA 7 kılavuzuna göre yaygın Latince terimler ve Türkçe akademik kısaltmalar metnin ana yazı tipiyle aynı şekilde düz (roman) yazılır. İtalik yapılması bir biçimlendirme hatasıdır.
Zotero'da 'et al.' yerine otomatik olarak 've ark.' nasıl yazdırılır?
Word belgeniz açıkken Zotero sekmesinden 'Document Preferences' (Belge Tercihleri) penceresine girin. 'Language' (Dil) ayarını 'Türkçe' olarak değiştirip Tamam'a tıklayın. Zotero belgedeki tüm atıfları otomatik olarak tarayacak ve 'et al.' ifadelerini 've ark.'ya çevirecektir.
Resmî Belgeler
Kaynaklar ve Standartlar
APA Style resmî yayın kılavuzu, TPD standartları ve uluslararası CSL kütüphane dokümantasyonu.
- 01APA Style (7th ed.) — Section 8.17: In-Text Citations with Multiple Authors
Resmî APA Style Kılavuzunda yazar sayısı eşikleri, Tablo 8.1 temel atıf stilleri ve ilk atıf kuralları.
- 02APA Style (7th ed.) — Section 8.18: Avoiding Ambiguity in In-Text Citations
Aynı ilk yazar ve aynı yıla sahip çok yazarlı kaynaklarda çakışmayı önleme (disambiguation) ilkeleri.
- 03APA Style (7th ed.) — Section 9.8: Number of Authors in Reference List
Kaynakça listesinde 20 yazar kuralı ve 21+ yazarlı çalışmalarda üç nokta kullanımı.
- 04Türk Psikologlar Derneği (TPD) — APA 7 Yayım Kılavuzu
APA 7 standartlarının Türkçe akademik yazıma uyarlanması ve 've ark.' terminolojisi.