Tezde Tablo ve Şekiller Nasıl Numaralandırılır?
YÖK ve enstitü tez yazım kılavuzlarına göre bölüm bazlı (Tablo 2.1) ve ardışık numaralandırma kuralları, altın konumlandırma hiyerarşisi, Microsoft Word resim yazısı otomasyonu, çapraz başvuru ve otomatik şekiller listesi oluşturma protokolü.
Doğrudan yanıt
Tezde tablo ve şekil numaralandırma, bağlı bulunulan enstitü kılavuzuna göre belirlenir: Genel kural olarak Tablo (veya Çizelge) başlığı tablonun ÜSTÜNE, Şekil başlığı ise şeklin ALTINA yerleştirilir. Numaralandırma çoğunlukla Bölüm Bazlıdır (Örn: Bölüm 3 için Tablo 3.1, Şekil 3.1). Numaraların elle yazılması yasaktır; Microsoft Word'de 'Resim Yazısı Ekle' (Caption) ve metin içi 'Çapraz Başvuru' (Cross-reference) otomasyonu kullanılmalıdır.
1 / 5
Enstitü numaralandırma şemasını ve terminolojisini kesinleştirin (Çizelge vs. Tablo)
Tez yazımında en sık yapılan ve format denetiminde doğrudan iade getiren ilk hata, üniversitenin Lisansüstü Eğitim Enstitüsü (Sosyal, Fen, Sağlık) tez yazım kılavuzundaki resmî terminoloji ve numara hiyerarşisini kontrol etmeden yazıma başlamaktır.
Türkiye'deki üniversiteler arasında iki temel ayrım bulunur: Birincisi terminolojidir. Örneğin İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) tezlerinde 'Tablo' sözcüğü kesinlikle kabul edilmez; tüm tablolara 'Çizelge' denmesi zorunludur. Diğer üniversitelerin büyük kısmında ise 'Tablo' terimi kullanılır. İkincisi ise numara hiyerarşisidir: Kılavuzunuz 'Bölüm Bazlı' (örn. Bölüm 2 içindeki ilk tablo için Tablo 2.1, Şekil 2.1) mı istemektedir, yoksa tezin başından sonuna kesintisiz artan 'Ardışık' (Tablo 1, Tablo 2... Tablo 45) sistemi mi benimsemiştir? Bu iki kuralı tezin ilk sayfasını açmadan netleştirin.
- Bağlı olunan enstitünün güncel tez yazım kılavuzundaki 'Tablolar / Çizelgeler ve Şekiller' maddesi incelendi
- Kılavuzun 'Tablo' mu yoksa 'Çizelge' mi terimini zorunlu kıldığı teyit edildi
- Numaralandırmanın Bölüm Bazlı (Örn: Tablo 3.1) mı yoksa Ardışık (Tablo 1) mı olduğu belirlendi
2 / 5
Konumlandırma altın kuralını sabitleyin: Tablo başlığı ÜSTTE, Şekil başlığı ALTTA
Format kontrolörlerinin (tez biçim inceleme uzmanları) tez kontrol listesinde ilk baktığı görsel kural konumlandırmadır: Tablo/Çizelge başlığı ve numarası istisnasız TABLONUN ÜSTÜNE; Şekil, grafik, harita, fotoğraf ve akış şeması başlıkları ise istisnasız ŞEKLİN ALTINA yerleştirilir.
Uluslararası APA 7 kılavuzunu okuyan araştırmacıların düştüğü en yaygın yanılgı, APA 7'nin şekil başlığını da şeklin üstüne taşıyan yeni kuralını Türk enstitü tezlerine doğrudan uygulamaktır. Enstitü tez yazım kılavuzları 'Üst Mevzuat / Kurumsal Hiyerarşi (Institutional Override)' niteliğindedir. Enstitünüz 'Kaynakçada APA 7 kullanın' dese dahi, sayfa biçimlendirme ve tablo/şekil yerleşiminde kendi enstitü kılavuzunuzdaki kurallar geçerlidir ve şekil başlığı alta yazılmalıdır.
Standart boşluk kuralı: Ana metin ile tablo/şekil arasında öncesinde ve sonrasında en az 1 satır (veya 12 nk), başlık metni ile nesne arasında ise genellikle 6 nk paragraf boşluğu bırakılmalıdır. Tablo sol kenara yaslı veya sayfaya ortalı olmalı; tezin tamamında aynı hizalama korunmalıdır.
- Tüm tabloların başlık ve numaralarının tablonun üstünde yer aldığı doğrulandı
- Tüm şekil, grafik ve fotoğrafların başlıklarının şeklin altında yer aldığı kontrol edildi
- Tablo ve şekillerin ana metinle olan alt ve üst boşluklarının (12 nk / 1 satır) tutarlı olduğu denetlendi
- Tablo veya şeklin altında yer alan Kaynak / Not satırının nesnenin sol kenarıyla hizalandığı görüldü
3 / 5
Microsoft Word 'Resim Yazısı Ekle' (Caption) ile numaralandırmayı otomatikleştirin
Tez sayfasına klavyeyle elle 'Tablo 2.1:' veya 'Şekil 3.2:' yazmak, tezin ilerleyen aşamalarında sayfa düzeninin ve tüm içindekiler listesinin çökmesine yol açan en tehlikeli alışkanlıktır. Araya yeni bir veri veya jüri önerisiyle tek bir tablo eklendiğinde, sonraki 50 tablonun numarasını ve metin içindeki yüzlerce atfı elle değiştirmek zorunda kalırsınız.
Word'de otomatik numaralandırma adımları: Tabloyu seçin veya sol üst köşesindeki dört yönlü oka tıklayın. Üst menüden Başvurular (References) > Resim Yazısı Ekle (Insert Caption) penceresini açın. 'Etiket' kutusundan Tablo, Şekil veya Çizelgeyi seçin (eğer listenizde yoksa 'Yeni Etiket' butonuna basarak enstitünüzün istediği kelimeyi yazın).
Bölüm bazlı numaralandırma için: Resim Yazısı penceresinde 'Numaralandırma' (Numbering) butonuna basın. 'Bölüm numarasını dahil et' (Include chapter number) kutusunu işaretleyin. 'Bölüm stili' olarak 'Başlık 1 (Heading 1)'i seçin. Ayırıcı (hyphen) olarak nokta (.) veya kısa çizgi (-) belirleyin ve Tamam'a basın. Başlık metninizi bu penceredeki numaranın hemen yanına yazarak belgenize ekleyin.
- Numaralandırma için Word'ün 'Resim Yazısı Ekle' motoru kullanıldı; elle numara yazılmadı
- Bölüm bazlı sistem seçildiyse ana bölüm başlıklarının Word'de 'Başlık 1' stiliyle biçimlendirildiği doğrulandı
- Etiket olarak enstitünün şart koştuğu terim (Tablo / Çizelge / Şekil) seçildi
- Numara ile başlık metni arasında 1 boşluk ve standart ayırıcı (nokta veya iki nokta) kullanıldı
4 / 5
Metin içi atıfları 'Çapraz Başvuru' (Cross-reference) ile bağlayın ve alanları güncelleyin
Tez metni akarken 'Aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere...' ya da 'Yukarıdaki şekilde belirtildiği gibi...' gibi konumsal ifadeler kullanmak enstitü kılavuzlarınca kesinlikle yasaklanmıştır. Sayfaya bir paragraf eklendiğinde tablo bir sonraki sayfaya kayar ve metin okuyucuyu yanıltır. Her nesneye doğrudan kendi numarasıyla atıf yapılmalıdır: 'Tablo 3.2'de sunulan dağılım incelendiğinde...'
Bu atıfları elle yazmak yerine Word'ün Çapraz Başvuru aracını kullanın: Metinde atıf yapacağınız yere gelin. Üst menüden Başvurular (veya Ekle) > Çapraz Başvuru (Cross-reference) penceresini açın. Başvuru türü: 'Tablo' (veya Şekil). Başvuru ekle: 'Yalnızca etiket ve sayı' (Only label and number). Listeden ilgili tabloyu seçip Ekle butonuna basın.
Bu yöntemle bağlanan atıflar dinamiktir. Tezin herhangi bir yerine yeni bir tablo eklediğinizde veya bir şekli sildiğinizde, belgenin tamamını seçip (Ctrl + A) klavyeden F9 tuşuna basmanız (veya sağ tıklayıp 'Alanı Güncelleştir' demeniz) yeterlidir. Metin içindeki tüm atıflar, resim yazıları ve listeler 1 saniyede hatasız olarak güncellenir.
- Metin içindeki 'aşağıdaki / yukarıdaki' gibi göreceli konumsal ifadelerin tamamı temizlendi
- Metin içi atıflar 'Çapraz Başvuru > Yalnızca etiket ve sayı' seçeneğiyle dinamik bağlandı
- Tüm belge seçilerek (Ctrl+A -> F9) alan kodlarının güncelliği test edildi
5 / 5
Sayfa taşması (Devam Tabloları), ekler ve otomatik Tablolar Listesini üretin
Çok sayfalı tablolar: Tek sayfaya sığmayan uzun veri tablolarında enstitü kontrolörlerinin en katı olduğu kural 'Başlık Satırının Yinelenmesi' ve 'Devam Başlığı'dır. Tablo sonraki sayfaya taştığında sütun başlıkları kaybolmamalıdır. Tablonun ilk satırını seçin -> Tablo Araçları / Düzen menüsünden 'Üstbilgi Satırlarını Yinele' (Repeat Header Rows) butonuna tıklayın. İkinci sayfada tablonun üstüne enstitü kılavuzuna göre 'Tablo 2.4 (Devam)' veya 'Çizelge 2.4 (devamı)' ibaresini yerleştirin.
Ekler (Appendices) bölümündeki tablolar: Tezin ekler kısmına konulan anket formları, ham veri setleri veya ek analiz tabloları ana metin numaralandırmasına dahil edilemez. Tezin 5. bölümü bittiğinde ekteki ilk tabloya 'Tablo 5.4' veya 'Tablo 6.1' denemez. Eklerdeki tablolar 'Tablo EK 1.1', 'Tablo EK 2.1' veya 'Tablo A.1', 'Şekil B.2' formatında bağımsız etiketlerle numaralandırılmalıdır.
Otomatik Tablolar / Şekiller Listesi oluşturma: Tezin ön sayfalarındaki 'Tablolar Listesi' başlığının altına gelin. Başvurular menüsünden 'Şekiller Tablosu Ekle' (Insert Table of Figures) butonuna tıklayın. Açılan pencerede Genel Başlık Etiketi olarak 'Tablo'yu seçin ve Tamam'a basın. Word, tüm tezdeki tabloları, başlıklarını ve sayfa numaralarını noktalı sekme dolgusuyla kusursuz bir dizin halinde dökecektir. Aynı işlemi etiket olarak 'Şekil'i seçerek Şekiller Listesi için tekrarlayın.
- Birden fazla sayfaya uzayan tablolarda 'Üstbilgi Satırlarını Yinele' özelliği aktifleştirildi
- Taşan tablonun sonraki sayfa başına 'Tablo X.X (Devam)' ibaresi eklendi
- Eklerdeki tablolar ana metinden ayrı etiketle (Örn: Tablo EK 1.1 veya Tablo A.1) numaralandırıldı
- Tez ön sayfalarında 'Başvurular > Şekiller Tablosu Ekle' ile dinamik dizin üretildi
- Otomatik listedeki başlık ve sayfa numaralarının metin içiyle birebir uyuştuğu doğrulandı
Karar standartları
Numaralandırma Modelleri ve Yerleşim Matrisi
Enstitünüzün benimsediği şablona göre tablo, şekil ve eklerin biçimsel kuralları:
| Parametre / Boyut | Bölüm Bazlı (Örn: İTÜ, Hacettepe) | Baştan Sona Ardışık (Örn: Sosyal Bilimler) | Ekler (Appendices) Numaralandırması |
|---|---|---|---|
| Numara Şablonu | Tablo [BölümNo].[SıraNo] (Örn: Tablo 3.1, Şekil 4.2) | Tablo [SıraNo] (Örn: Tablo 1, Şekil 1 ... Tablo 35) | Tablo EK [EkNo].[SıraNo] veya Tablo [EkHarf].[SıraNo] (Örn: Tablo EK 1.1 veya Tablo A.1) |
| Tablo Başlığı Konumu | Tablonun Üstünde (Sol kenara yaslı veya ortalı) | Tablonun Üstünde (Sol kenara yaslı veya ortalı) | Tablonun Üstünde |
| Şekil Başlığı Konumu | Şeklin Altında (Ortalı veya sol kenara yaslı) | Şeklin Altında (Enstitü şablonuna göre) | Şeklin Altında |
| Numara ile Başlık Arası Ayırıcı | Nokta (.) veya İki Nokta (:) ve 1 karakter boşluk (Örn: Tablo 3.1. Örneklem Dağılımı) | Nokta (.) veya Tire (-) ve 1 karakter boşluk (Örn: Tablo 1. Demografik Özellikler) | Nokta (.) veya İki Nokta (:) |
| Başlık Sonu Noktalama | Kılavuza bağlı; çoğunlukla nokta konmaz (cümle niteliği taşımaz) | Kılavuza bağlı; çoğunlukla nokta konmaz | Kılavuza bağlı; çoğunlukla nokta konmaz |
| Kaynak / Dipnot Konumu | Nesnenin hemen altında, sol kenarla hizalı (8-10 pt) | Nesnenin hemen altında, sol kenarla hizalı (8-10 pt) | Nesnenin hemen altında sol hizalı |
| Word Resim Yazısı Ayarı | Resim Yazısı > Numaralandırma > Bölüm Numarasını Dahil Et > Başlık 1 | Resim Yazısı > Varsayılan 1, 2, 3 Numaralandırması | Resim Yazısı > Yeni Etiket ('Tablo EK 1.' veya 'Tablo A.') |
Format reddini önleme
Sık Yapılan 5 Ölümcül Hata ve Çözüm Protokolü
Tez teslimi ve savunma öncesi enstitü kontrolörlerinin en sık işaretlediği 5 kritik hata:
| Sıra | Ölümcül Hata | Doğurduğu Sonuç | Önleyici Doğru Uygulama |
|---|---|---|---|
| 01 | Numaraları ve Başlıkları Word Sayfasına Elle (Manuel) Yazmak | Format Reddi ve Tek Değişiklikte Tüm Sayfa Numaralarının Kayması | Kesinlikle Word'ün 'Resim Yazısı Ekle' (Caption) özelliği kullanılmalı; metin içi atıflar ise 'Çapraz Başvuru' ile bağlanmalıdır. Elle yazılan numaralar araya tablo girdiğinde tezin tamamında numara karmaşası yaratır. |
| 02 | Metin İçinde 'Aşağıdaki Tablo' veya 'Yukarıdaki Şekil' Yazmak | Sayfa Kayması Durumunda Yön Hataları ve Enstitü Kılavuz İhlali | Metin akışı esnasında kenar boşluğu, font veya paragraf düzenlemesi yapıldığında tablo bir sonraki sayfaya taşabilir. Metinde asla göreceli konum bildiren sözcükler kullanılmamalı; doğrudan 'Tablo 2.3'te sunulduğu üzere' denmelidir. |
| 03 | Çok Sayfalı Tablolarda Başlık Satırını Yinelememek ve (Devam) Yazmamak | Enstitü Biçim İncelemesinde En Sık Verilen 1 Numaralı Ret Sebebi | İkinci sayfaya taşan tablonun ilk satırı seçilip Tablo Araçları menüsünden 'Üstbilgi Satırlarını Yinele' açılmalı; ikinci sayfa başına ise 'Tablo 2.4 (Devam)' başlığı eklenmelidir. |
| 04 | Enstitü Kılavuzu Yerine APA 7 Şekil Kuralını Uygulayıp Başlığı Üste Yazmak | Kurumsal Biçim Standardının İhlali ve Düzeltme İadesi | APA 7 şekil başlığını üste alsa da, Türk enstitü kılavuzlarının %90'ından fazlası şekil başlığının altta olmasını şart koşar. Enstitü şablonu genel stil kılavuzlarının önündedir; şekil başlığı şeklin altına yazılmalıdır. |
| 05 | Ekler (Appendices) Tablolarını Ana Metin Numaralandırmasına Katmak | Tablolar Listesinde Dizin Çökmesi ve Ekler Ayrımının Bozulması | Tezin 5. bölümü bittiğinde ekteki tablolara 5.4 veya 6.1 denemez. Eklerdeki nesneler 'Tablo EK 1.1' veya 'Tablo A.1' gibi bağımsız etiketlerle numaralandırılmalıdır. |
Hızlı denetim
Tez Teslimi Öncesi Tablo ve Şekil Kontrol Listesi
- 01
Enstitü tez kılavuzundaki terim (Tablo mu, Çizelge mi?) teyit edildi
- 02
Numaralandırma sisteminin (Bölüm Bazlı Tablo 2.1 mi, Ardışık Tablo 1 mi) kuralla uyuştuğu kontrol edildi
- 03
Tüm tabloların başlıklarının üstte, tüm şekillerin başlıklarının altta olduğu doğrulandı
- 04
Metin içi atıfların tamamının Word 'Çapraz Başvuru' ile dinamik bağlandığı test edildi
- 05
Metin içinde 'aşağıdaki / yukarıdaki' gibi göreceli konumsal ifadelerin temizlendiği görüldü
- 06
Taşan tablolarda 'Üstbilgi Satırlarını Yinele' ve 'Tablo X (Devam)' ibareleri uygulandı
- 07
Tez ön sayfalarındaki Tablolar ve Şekiller Listesi 'Şekiller Tablosu Ekle' ile otomatik üretildi
Sıkça sorulan sorular
Tez Formatı ve Numaralandırma Hakkında Merak Edilenler
Tezde tablo başlığı üste mi alta mı yazılır?
Türkiye'deki üniversitelerin Lisansüstü Eğitim Enstitüsü tez yazım kılavuzlarında kural istisnasız nettir: Tablo (veya Çizelge) başlığı tablonun ÜSTÜNE yazılır. Şekil, grafik, harita, fotoğraf ve akış şemalarının başlıkları ise nesnenin ALTINA yazılır.
Word'de tablo numaralarını otomatik ve bölüm bazlı (örn. Tablo 2.1) nasıl yapabilirim?
Tabloyu seçip Başvurular > Resim Yazısı Ekle penceresini açın. 'Numaralandırma' butonuna tıklayarak 'Bölüm numarasını dahil et' kutusunu işaretleyin. Bölüm başlığı stili olarak 'Başlık 1 (Heading 1)'i seçin ve ayırıcıyı belirleyin. Bu ayarın çalışması için ana bölüm başlıklarınızın Word'de 'Başlık 1' stiliyle biçimlendirilmiş olması şarttır.
Şekil ve tablo başlıklarının sonuna nokta konur mu?
Türk üniversite enstitü kılavuzlarının büyük çoğunluğunda tablo ve şekil başlıklarının sonuna nokta konmaz; çünkü bu metinler tam bir cümle değil, başlık niteliğindedir. Ancak kendi enstitünüzün tez kılavuzundaki örnek şablonda nokta kullanılmışsa, kurumsal kılavuza harfiyen uyulmalıdır.
Teze yeni bir tablo eklediğimde metin içi atıflar nasıl otomatik güncellenir?
Eğer metin içi atıflarınızı Başvurular > Çapraz Başvuru (Cross-reference) menüsüyle 'Yalnızca etiket ve sayı' seçerek eklediyseniz, tüm belgeyi seçip (Ctrl + A) klavyeden F9 tuşuna bastığınızda Word tüm numaraları, metin içi atıfları ve Tablolar Listesini anında günceller.
Ekler (Appendices) bölümündeki tablolar nasıl numaralandırılmalıdır?
Eklerdeki tablolar ana gövde numaralandırmasına dahil edilmez. Enstitü kılavuzunuza bağlı olarak 'Tablo EK 1.1, Tablo EK 1.2' veya 'Tablo A.1, Tablo B.1' şeklinde bağımsız bir etiket oluşturularak numaralandırılmalıdır.
Enstitü kılavuzunda 'Çizelge' yazıyor, Word'de Çizelge etiketi yoksa ne yapmalıyım?
Word varsayılan olarak yalnızca Tablo, Şekil ve Denklem etiketlerini sunar. Başvurular > Resim Yazısı Ekle penceresindeki 'Yeni Etiket' (New Label) butonuna tıklayıp açılan kutuya 'Çizelge' yazarak Tamam'a basmanız yeterlidir. Word bu etiketi listenize kalıcı olarak ekleyecektir.
Resmî dayanaklar
Doğrulanmış Birincil Kaynaklar ve Kılavuzlar
Bu rehber YÖK Ulusal Tez Merkezi genel esasları, önde gelen üniversite enstitü kılavuzları (İTÜ, ODTÜ), APA Style 7. baskı kuralları ve Microsoft Word teknik dokümantasyonuna dayanılarak hazırlanmıştır. Erişim tarihi: Eylül 2026.
- 01YÖK Lisansüstü Tezlerin Düzenlenmesi Genel Esasları
Ulusal Tez Merkezi tez ön sayfaları, Tablolar ve Şekiller Listesi zorunluluğu ve sayfa düzeni standartları.
- 02İstanbul Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Yazım Kılavuzu
Çizelge terminolojisi, bölüm bazlı numaralandırma hiyerarşisi, devam çizelgeleri ve ekler düzeni.
- 03Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ / METU) Thesis Manual
Bölüm bazlı ve ardışık numaralandırma şablonları, tablo ve şekil boşluk kuralları, başlık hizalama yönergeleri.
- 04APA Style (7th Edition) Tables and Figures Principles
Tablo ve şekil biçimlendirme standartları, metin içi atıf kuralları ve istatistiksel dipnot dizilimi.
- 05Microsoft Support: Word'de Resim Yazısı (Caption) ve Çapraz Başvuru Ekleme
Word resim yazısı otomasyonu, Başlık 1 bölüm numarası entegrasyonu ve dinamik alan güncelleştirme kılavuzu.