Kaynak bütünlüğü rehberi
Crossref nedir? DOI numarası nasıl sorgulanır ve doğrulanır?
Crossref kayıtlarının neyi kanıtlayıp neyi kanıtlamadığını anlayın; gönderim öncesinde DOI bağlantılarını ve kaynakça üst verisini kaynak kaynak doğrulayın.
AcademicFix
Açılan bir DOI otomatik olarak doğru DOI değildir. Güvenilir doğrulama; tanımlayıcıyı, hedef sayfayı, üst veriyi, yayın türünü ve atıf verilen sürümü birleştirir.
AcademicFix
Uygulama kontrolü
- 01
DOI karakterlerini değiştirmeden standartlaştırın
- 02
https://doi.org/ üzerinden çözümleyin
- 03
Yazar, başlık, yıl ve yayın kaydını karşılaştırın
- 04
Atıf verilen yayın türünü ve sürümünü doğrulayın
- 05
Tahmin etmek yerine çözülemeyen çelişkiyi kaydedin
Doğrulama kararı
DOI ancak tanımlayıcı ile atıf verilen çalışma uyuştuğunda doğrulanmış sayılır.
Çözümlenen hedef sayfayı, Crossref üst verisini ve atıf verilen dosyayı birlikte inceleyin. Bağlantının açılması doğrulamanın başlangıcıdır; sonucu değildir.
| Alan | Şu durumda doğrulayın | Şu durumda işaretleyin |
|---|---|---|
| Tanımlayıcı ve hedef | DOI aynen çözümlenir ve atıf verilen çalışmanın güvenilir kaydına gider. | Bağlantı açılmaz, başka yere yönlenir veya farklı bir çıktıyı tanımlar. |
| Başlık ve yazarlar | Esas başlık ve yazar kimliği kayıtlar arasında uyuşur. | Benzer başlık; farklı yazarları, sıralamayı veya yazarlığı gizler. |
| Tarih ve yayın | Yıl, dergi veya yayınevi, cilt, sayı ve konum bilgisi atıf verilen sürüme uyar. | Çevrim içi ilk yayın, sayı veya makale numarası bilgileri karıştırılmıştır. |
| Nesne ve sürüm | DOI gerçekten incelenen makale, ön baskı, veri seti veya bileşeni tanımlar. | DOI bir düzeltmeye, ek dosyaya ya da çalışmanın başka sürümüne gider. |
| Güncel durum | Görünür bir güncelleme kaynağın atıf veya yorum biçimini değiştirmez. | Düzeltme, geri çekme, yayından kaldırma veya başka güncelleme inceleme gerektirir. |
1 / 6
Crossref, DOI ve yayınevi sayfasını birbirinden ayırın
Crossref, kâr amacı gütmeyen bir DOI kayıt kuruluşu ve açık akademik üst veri altyapısıdır. Üyeleri araştırma çıktıları hakkındaki kayıtları sisteme yatırır ve kaydettikleri DOI'lerle bağlantılı adresleri sürdürür. Bu nedenle Crossref, DOI Sistemi'nin tamamı veya evrensel bir tam metin arşivi değildir.
DOI Foundation, DOI Sistemi'ni yönetirken kayıt kuruluşları belirli topluluklara hizmet verir. DOI bir varlığı tanımlar; doi.org çözümleyicisi isteği DOI için kayıtlı güncel konuma yönlendirir. Yayınevi ya da kurumsal arşiv sayfası hedef konumdur, tanımlayıcının kendisi değildir.
- Crossref her yayının DOI sahibi değil, kayıt kuruluşu olarak tanımlandı
- DOI ile hedef URL farklı nesneler olarak ele alındı
- Üst veri kaydı tam metin erişim kanıtı gibi sunulmadı
2 / 6
DOI'yi standartlaştırın ve çözümleyin
“doi:” gibi sunum ön eklerini ve çevresindeki boşlukları kaldırın; ancak tanımlayıcının karakterlerini sessizce değiştirmeyin. Hedef yazım biçimi başka bir gösterim istemiyorsa doğrulanmış DOI'yi tam https://doi.org/ bağlantısı olarak sunun.
Bağlantıyı açın. Çözümleme, tanımlayıcının güncel bir hedefi bulunduğunu gösterir; hedefin kaynakçanızdaki çalışmayı tanımladığını tek başına kanıtlamaz. Bağlantı bir düzeltmeye, ek dosyaya, veri setine, protokole veya başka makaleye gidebilir.
- Tanımlayıcı aynen kopyalandı
- https://doi.org/ bağlantısı belirgin hata vermeden açıldı
- Yönlendirme güvenilir yayın veya arşiv kaydında sonlandı
3 / 6
Üst veriyi alan alan karşılaştırın
Çözümlenen kaydı kaynakçayla karşılaştırın: yazar sırası, başlık, yayın yılı, dergi veya yayınevi, cilt, sayı, sayfa aralığı ya da makale numarası. Crossref üst verisi esas olarak üyeler tarafından sağlandığı için kayıtların eksiksizliği değişebilir; çelişkiler gizlenmemeli, araştırılmalıdır.
Her alan için ulaşılabilen en yetkili kaydı kullanın. Yayınevi sayfası nihai başlığı veya düzeltme durumunu açıklayabilir; Crossref yapılandırılmış bibliyografik bilgi ve ilişkileri sunabilir; atıf verilen dosya ise yazarın gerçekte hangi sürümü kullandığını gösterir.
- Yazar sırası ve başlık atıf verilen çalışmayla eşleşiyor
- Yıl ve yayın bilgileri tutarlı
- Makale numarası, sayfa ve sürüm farklı kayıtlardan karıştırılmadı
4 / 6
Nesne türünü ve yayın sürümünü doğrulayın
Tek bir araştırma projesinin ön baskı, nihai makale, veri seti, protokol, düzeltme veya ek bileşen için ayrı DOI'leri olabilir. İddiayı gerçekten destekleyen nesnenin tanımlayıcısını seçin; farklı sürümlerin bilgilerini gerçekte hiç var olmamış tek kayıtta birleştirmeyin.
Nihai sürüm mevcutsa ön baskıyı değiştirmek izlenebilirliği artırabilir; ancak karar neyin incelendiğini ve makalenin ne iddia ettiğini korumalıdır. Yayın kaydı sunuyorsa güncelleme, geri çekme veya düzeltme işaretlerini kontrol edin.
- DOI atıf verilen nesne türünü tanımlıyor
- Ön baskı ve nihai sürüm bilgileri birleştirilmedi
- Görünür düzeltme veya geri çekmeler dikkate alındı
5 / 6
DOI aramasını metin değil kanıt eşleştirmesi olarak yürütün
Başlık araması özellikle kısa başlıklarda, bildiri materyallerinde ve benzer isimli yayınlarda ikna edici fakat yanlış sonuçlar döndürebilir. Adayı ancak birden fazla bağımsız alan uyuştuğunda kabul edin. Yüksek metin benzerliği bibliyografik kimliğin yerine geçmez.
Güvenilir eşleşme yoksa DOI'yi boş bırakın ve arama sonucunu kaydedin. Birçok eski yayın, kitap, yerel dergi, rapor ve web kaynağının gerçekten DOI'si yoktur. DOI uydurmak, bulunamadığını bildirmekten daha ağır bir hatadır.
- Aday eşleşme birden fazla bibliyografik alanda doğrulandı
- Yalnızca başlık benzerliğinden DOI çıkarılmadı
- Çözülemeyen kayıtlar yazar incelemesi için ayrı listelendi
6 / 6
Doğrulamayı son gönderim dosyasında tekrarlayın
Kaynak yönetimi kütüphaneleri, kopyalanmış kaynakçalar ve belge dönüştürmeleri önceki kontrolden sonra hataları yeniden oluşturabilir. Son içerik revizyonundan sonra atıf-kaynakça eşleştirmesini yenileyin; ardından DOI bağlantılarını gönderilecek Word veya PDF dosyasında deneyin.
Kısa bir doğrulama günlüğü tutun: doğrulanmış DOI, çelişkili üst veri, DOI bulunamadı, yanlış nesne türü veya yazar kararı gerekiyor. Bu yaklaşım otomatik veri getirmenin doğruluk garantisi verdiğini öne sürmeden süreci incelenebilir kılar.
- Nihai metin ve kaynakça yeniden eşleştirildi
- Bağlantılar gönderim dosyasında denendi
- Belirsiz kayıtlar için açık karar izi oluşturuldu
Kaynak bütünlüğü rehberi
Sık sorulan sorular
DOI numarası nereden sorgulanır?
Önce DOI'yi https://doi.org/ üzerinden çözümleyin; ardından Crossref üst verisini ve mümkünse yayınevi kaydını yazar, başlık, yıl, yayın türü ve sürüm alanlarında karşılaştırın.
Crossref ile DOI.org aynı şey midir?
Hayır. Crossref bir DOI kayıt kuruluşu ve üst veri altyapısıdır. DOI.org ise DOI isteklerini kayıtlı konumlara yönlendiren DOI Sistemi çözümleyicisidir.
Her akademik kaynağın DOI'si var mıdır?
Hayır. DOI yalnızca gerçekten varsa ve atıf verilen nesneyle güvenle eşleştirilebiliyorsa eklenmelidir. DOI bulunmaması kendiliğinden kaynakça hatası değildir.
DOI bağlantısı açılıyorsa kaynak doğrulanmış sayılır mı?
Henüz değil. Çözümlemeden sonra yazar, başlık, yıl, yayın bilgileri, nesne türü ve sürüm karşılaştırılmalıdır.
Crossref atıf ne demek?
Crossref atıfı (Cited-by), makalenizin Crossref sistemine kayıtlı diğer resmî DOI sahibi akademik yayınlar tarafından kaç kez kaynak gösterildiğini ifade eden nesnel metriktir. Genel web arama motorlarının kontrolsüz dokümanlardan topladığı atıflardan farklı olarak, yalnızca tescilli akademik yayınların kaynakçalarını baz alır.
Doğrulanmış bir DOI örneğini nasıl test edebilirim?
Örneğin '10.3758/bf03193146' (Faul ve ark., 2007, G*Power metodoloji makalesi) resmî ve doğrulanmış bir DOI'dir. Bu DOI'yi sitemizdeki ücretsiz 'DOI → APA 7 Kaynakça Oluşturucu' (/tr/araclar/doi-apa-7-kaynakca-olusturucu) aracına yapıştırarak üstveri çözümlemesini anında canlı olarak test edebilirsiniz.
AcademicFix
Kaynaklar ve ileri okuma
Kaynaklar doğrudan yetkinlikleri nedeniyle seçilmiştir: sistem dokümantasyonu, özgün raporlama rehberi makaleleri ve rehber kayıt sistemi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2026.
- 01Crossref — About us
Crossref'in rolü, amacı ve topluluk yönetimli akademik altyapısı.
- 02Crossref — Metadata Retrieval
Açık üst veri, kayıt kaynakları, erişim arayüzleri ve kaynak eşleştirme.
- 03DOI Foundation — DOI Handbook
DOI yönetimi, kayıt kuruluşları, tanımlayıcılar ve çözümleme.
- 04Crossref — Maintaining your metadata
Canlı hedef sayfalar ve güncel üst veri için kayıt sahibi sorumlulukları.
- 05Crossref — Crossmark
Katılımcı üyelerin bildirdiği düzeltme, geri çekme ve diğer güncellemeleri kontrol etmek için resmî rehber.