DergiPark DOI Alma Şartları ve Başvuru Süreci Nasıl İşler?
DergiPark'ta yayımlanan akademik dergilerin TÜBİTAK ULAKBİM sponsorluğuyla ücretsiz Crossref DOI alabilmesi için gereken asgari yayın kotaları, hakemlik şeffaflığı, Baş Editör başvuru adımları, yerli İZ kodu ile Crossref DOI arasındaki temel farklar ve adım adım uygulama protokolü.
Doğrudan Yanıt: DergiPark'ta Ücretsiz DOI Alma Kuralları
DergiPark üzerinden DOI hizmeti, TÜBİTAK ULAKBİM ile Crossref arasındaki Sponsor Kuruluş (Sponsoring Member) anlaşması kapsamında uygun dergilere tamamen ücretsiz olarak sağlanır. Ancak DOI bireysel yazarlara veya tekil makalelere kişisel olarak tahsis edilmez; yalnızca dergi tüzel kişiliğine başvuru hakkı tanınır. Bir derginin ücretsiz DOI alabilmesi için sağlaması gereken temel şartlar şunlardır:
- Asgari Sayı Kotası: Süreli yayın modelindeki dergilerin DergiPark'ta tam metinleri açık erişimli olarak yayımlanmış en az 2 sayı çıkarmış olması; sürekli yayın modelindekilerin ise en az 1 takvim yılını tamamlamış olması şarttır (TR Dizin, DOAJ, Scopus veya WoS dizinli dergilerde bu bekleme şartı aranmaz).
- İçerik Yoğunluğu: Yayımlanmış her sayıda istisnasız en az 5 özgün araştırma veya derleme makalesi yer almalıdır.
- Periyot İntizamı: Dergi ana sayfasında ilan edilen yayın periyoduna (örneğin yılda 2 sayı, Haziran-Aralık) aksatılmaksızın sadık kalınmış olmalıdır.
- Hakemlik Şeffaflığı: Her makale için sistemde en az 2 bağımsız hakem değerlendirmesi ve nitelikli hakem formları kayıtlı olmalıdır.
- Başvuru Yetkisi: Başvuru yalnızca kurum koordinatörünce yetkilendirilmiş resmi Baş Editör tarafından panel üzerinden yapılabilir.
- 6 Ay Kuralı: Başvurusu reddedilen dergiler, eksikliklerini gidererek en erken 6 ay sonra yeniden başvurabilir. Onay öncesi geçmiş arşiv sayılarına ücretsiz geriye dönük DOI tanımlanamaz.
Ön koşulları ve yayın modeli şartlarını sağlayın (Periyot ve Asgari Makale)
DergiPark sistemi üzerinden Crossref DOI tahsisi talep edebilmek için derginin öncelikle platformda aktif olarak barındırılması ve ilan ettiği yayın periyodunu aksatmadan sürdürmesi gerekir. Gelişigüzel zamanlarda çıkan veya periyodunu aksatan dergilerin başvuruları teknik inceleme aşamasında elenir.
Yayın modeline göre belirlenen asgari süre ve arşiv kotaları şunlardır: Süreli (issue-based) yayın modelini uygulayan dergilerin DergiPark üzerinden tam metinleri açık erişimli olarak yayımlanmış en az 2 sayıyı tamamlamış olması; sürekli (continuous publishing) modeldeki dergilerin ise en az 1 tam takvim yılını doldurmuş olması zorunludur. Ayrıca yayımlanan her bir sayıda istisnasız en az 5 özgün araştırma veya derleme makalesi yer almalıdır.
Adım Kontrol Listesi
- Süreli dergilerde DergiPark'ta yayımlanmış en az 2 sayı tamamlandı
- Sürekli yayın modelinde 1 takvim yılı geride bırakıldı
- Her sayıda en az 5 özgün araştırma/derleme makalesi bulunduğu doğrulandı
- Dergi ana sayfasında ilan edilen yayın periyoduna (ay/yıl) tam uyulduğu teyit edildi
Zorunlu kurumsal sayfaları ve hakemlik süreç şeffaflığını eksiksiz tamamlayın
TÜBİTAK ULAKBİM değerlendirme komisyonu, derginin kurumsal ciddiyetini ve COPE (Yayın Etiği Komitesi) ilkelerine uyumunu denetler. Web sitesinde şablon kopyala-yapıştır metinler bulunan, editör kurulu güncel olmayan veya yazar rehberi yetersiz dergiler doğrudan reddedilir.
DergiPark panelinde şu sayfaların dergiye özgü olarak doldurulması zorunludur: Amaç ve Kapsam, Etik İlkeler ve Yayın Politikası, Yazım Kuralları, Ücret Politikası (ücretsiz olduğu veya APC koşulları) ve Yayın Kurulu. Ayrıca sisteme yüklenen her makalenin en az 2 bağımsız hakem tarafından değerlendirildiği ve majör revizyon alan makalelerin yeniden hakem onayına sunulduğu sistem kayıtlarıyla belgelenmelidir.
Adım Kontrol Listesi
- Amaç ve Kapsam metni derginin disiplinine özgü biçimde tanımlandı
- COPE ve TR Dizin uyumlu Etik İlkeler ve Yayın Politikası sayfası hazırlandı
- Yayın Kurulu (Baş Editör, Alan Editörleri, Yayın Kurulu Üyeleri ve Kurumları) güncellendi
- Tüm makalelerde en az 2 bağımsız hakem değerlendirme kaydı sisteme işlendi
DergiPark yönetim panelinden resmi DOI başvurusunu iletin
Başvuru işlemi dergideki herhangi bir editör yardımcısı veya teknik sekreter tarafından yapılamaz. Başvuru hakkı yalnızca kurumun 'Bilimsel Yayın Koordinatörü' tarafından atanmış resmi 'Baş Editör' unvanına sahip kullanıcıya aittir.
Baş Editör hesabıyla DergiPark yönetim paneline giriş yapılır. Sol ana menüden 'Dergi Ayarları' -> 'Sözleşmeler ve Başvurular' -> 'DOI Başvuru Formu' adımları izlenir. Açılan formda derginin e-ISSN/ISSN bilgileri, yayın modeli, dizinlenme durumu ve hakemlik süreç beyanı işaretlenerek resmi başvuru ULAKBİM inceleme havuzuna gönderilir.
Adım Kontrol Listesi
- Başvurunun sistemde kayıtlı resmi 'Baş Editör' hesabı üzerinden yapıldığı teyit edildi
- e-ISSN ve basılı ISSN numaralarının doğruluğu kontrol edildi
- Hakem değerlendirme formunun nitelikli akademik sorular içerdiği denetlendi
Makale düzeyinde Crossref üst veri (Metadata) alanlarını standartlaştırın
ULAKBİM onayından sonra dergiye özel bir Crossref prefix'i (örneğin 10.xxxxx) atanır. Ancak bir makaleye DOI verilebilmesi için DergiPark üzerindeki üst veri alanlarının Crossref XML standartlarıyla tam uyumlu olması gerekir. Eksik üst veri depolama (deposit) hatasına yol açar.
Her makale için şu alanlar sisteme eksiksiz işlenmelidir: Türkçe ve İngilizce Makale Başlığı, Türkçe ve İngilizce Öz (Abstract), Anahtar Kelimeler, tüm yazarların doğrulanmış ORCID iD numaraları ve kurum bilgileri, makale sayfa aralığı (veya elektronik makale numarası) ve kaynakça (References) metni.
Adım Kontrol Listesi
- Hem Türkçe hem İngilizce başlık, öz ve anahtar kelimeler girildi
- Tüm yazarların ORCID iD numaraları sistem üzerinden doğrulandı
- Kaynakça metni sisteme aktarıldı ve kaynak ayrıştırması yapıldı
- İlk sayfa - son sayfa aralığı veya elektronik makale numarası tanımlandı
Sayıyı yayımlayın ve 'DOI Al' işlemiyle Crossref XML depolamasını tetikleyin
DergiPark'ta hakem değerlendirmesi tamamlanan, kabul edilen ve mizanpajı biten makaleler ilgili sayıya atanır. Sayı durumu 'Yayımda', 'Erken Görünüm' veya 'Gelecek Sayı' statüsüne getirildiğinde DOI butonu aktifleşir.
Editör makale satırında yer alan 'DOI Al' butonuna tıklar. Bu işlem DergiPark altyapısının makale üst verilerini otomatik olarak Crossref XML şemasına dönüştürerek TÜBİTAK ULAKBİM sponsorluk API'si üzerinden Crossref sunucularına iletmesini (metadata deposit) sağlar.
Adım Kontrol Listesi
- Sayının durumu 'Yayımda' veya 'Erken Görünüm' olarak güncellendi
- Makalenin son dizgili PDF dosyası sisteme yüklendi
- 'DOI Al' butonuna tıklanarak XML depolama isteği iletildi
- Sistemde herhangi bir XML sözdizimi veya şema hatası oluşmadığı gözlemlendi
Crossref aktivasyonunu ve kalıcı URL çözümlemesini (Resolution) doğrulayın
DOI talebi gönderildiği anda bağlantı hemen çalışmayabilir. Crossref küresel sunucularının ve DNS dizinlerinin güncellenmesi 24 ila 72 saat arasında sürebilir. Bu süre zarfında bağlantının 'DOI Not Found' vermesi olağan bir eşitleme sürecidir.
72 saat sonunda üretilen DOI bağlantısı (örneğin https://doi.org/10.xxxxx/dergipark.yyyyy) doğrudan bir tarayıcı sekmesinde açılmalıdır. Bağlantının doğrudan DergiPark'taki makale açılış sayfasına (Landing Page) yönlendiği, PDF tam metnine erişildiği ve üst verilerin doğruluğu teyit edilerek işlem tamamlanır.
Adım Kontrol Listesi
- https://doi.org/ önekiyle başlayan bağlantının 24-72 saat sonra çözümlendiği doğrulandı
- DOI bağlantısının doğrudan makale resmi açılış sayfasına yönlendiği test edildi
- Makale açılış sayfasında DOI numarasının ve indirme bağlantılarının aktif olduğu görüldü
Karar ve Uygunluk Matrisi: Hangi Yayınlar Ücretsiz DOI Alabilir?
TÜBİTAK ULAKBİM DergiPark DOI hizmetinin kapsamı, dergi statüsü ve yayın modeline göre aşağıdaki matriste özetlenmiştir:
| Dergi / Yayın Durumu | Ücretsiz DOI Uygunluğu | Crossref Maliyeti | İzlenecek Resmî Yol |
|---|---|---|---|
| TR Dizin, DOAJ, Scopus veya WoS Dizinli Dergiler | TAM UYGUN (Öncelikli) | ÜCRETSİZ (ULAKBİM Sponsorluğunda) | DergiPark paneli üzerinden doğrudan Baş Editör başvurusu yapılır; 2 sayı bekleme şartı aranmaz. |
| Süreli Modelde En Az 2 Sayı Çıkarmış Dergiler | TAM UYGUN | ÜCRETSİZ (ULAKBİM Sponsorluğunda) | Her sayıda en az 5 araştırma makalesi ve düzenli periyot kanıtlanarak panelden başvuru iletilir. |
| Sürekli Yayın Modelinde 1 Yılı Tamamlamış Dergiler | TAM UYGUN | ÜCRETSİZ (ULAKBİM Sponsorluğunda) | 1 yıllık kesintisiz yayın ve hakem akışı belgelenerek yönetim panelinden başvuru yapılır. |
| Yeni Kurulan / Henüz 1 Sayı Çıkarmış Dergiler | UYGUN DEĞİL (Kapsam Dışı) | Henüz Tanımlanamaz | 2. sayı tamamlanana kadar beklenmeli; makaleler DergiPark'ın yerli İZ koduyla takip edilmelidir. |
| Geçmiş Arşiv Sayıları (Onay Öncesi Makaleler) | UYGUN DEĞİL (Kesin Kural) | Kapsam Dışı | ULAKBİM geriye dönük DOI vermez. Arşiv için istenirse dergi kendi bağımsız Crossref üyeliğini satın almalıdır. |
| Bireysel Yazar / Akademisyen Başvurusu | UYGUN DEĞİL (Geçersiz) | Bireysel Verilmez | Yazarlar bireysel DOI alamaz. Dergi editörlüğüne başvurarak derginin kurumsal DOI takvimini sormalıdır. |
| Yayın Periyodunu Aksatan / Sayıda <5 Makale Basan | ASKIYA ALINIR / REDDEDİLİR | Askıya Alınır | Dergi periyodunu düzeltmeli, sayılarını tamamlamalı ve en erken 6 ay sonra yeniden inceleme istemelidir. |
Sık Yapılan 5 Ölümcül Hata ve Önleyici Çözümler
Editörlerin ve yazarların DergiPark DOI sürecinde en sık karşılaştığı 5 kritik yanılgı ve operasyonel çözümleri:
| No | Ölümcül Hata | Doğurduğu Olumsuz Sonuç | Önleyici Doğru Uygulama |
|---|---|---|---|
| 01 | Yazarın Bireysel Olarak DergiPark'tan DOI Talep Etmesi | Destek Talebinin Reddi ve Zaman Kaybı | DOI numarası bireysel araştırmacıya veya tekil makaleye verilmez; yalnızca dergi tüzel kişiliğine tahsis edilir. Muhatap DergiPark destek ekibi değil, derginin editörlüğüdür. |
| 02 | Geçmiş Arşiv Sayılarına Geriye Dönük DOI Beklentisi | Arşiv Makalelerinin DOI'siz Kalması | TÜBİTAK ULAKBİM protokolü gereğince yalnızca DOI onayı alındıktan sonra yayımlanan sayılara ücretsiz DOI tanımlanır. Eski sayılara geriye dönük DOI verilmez. |
| 03 | İZ (İzlik) Kodunu Uluslararası Crossref DOI Sanmak | Atıf ve Akademik Teşvik / Doçentlik Başvuru Hataları | İZ kodu makale yüklendiğinde atanan yerli takip kodudur (izlik.org); Crossref DOI ise kabulden sonra verilen uluslararası kalıcı tanımlayıcıdır. Birbirine karıştırılmamalıdır. |
| 04 | Yayın Periyodu veya Asgari 5 Makale Kuralını İhlal Etmek | DOI Butonunun Kapatılması ve 6 Ay Başvuru Cezası | Yılda 2 sayı taahhüt eden bir dergi 1 sayı çıkarırsa veya sayıda 4 makalede kalırsa DOI hakkı dondurulur. İlan edilen takvime ve içerik kotasına titizlikle uyulmalıdır. |
| 05 | Eksik Kaynakça veya Yazar Üst Verisiyle XML Hatası Almak | Crossref Depolama (Deposit) Başarısızlığı ve Kırık Link | Sisteme kaynakça metni girilmeden veya İngilizce özet eklenmeden 'DOI Al' denilirse Crossref XML doğrulaması çöker. Tüm metadata alanları önceden doldurulmalıdır. |
Baş Editör DOI Ön Denetim Kontrol Listesi
DergiPark yönetim panelinden DOI başvuru formunu onaylamadan önce aşağıdaki 7 maddelik teknik uygunluk listesini doğrulayın:
Başvuruyu yapan hesabın sistemde resmi 'Baş Editör' olduğu doğrulandı
Süreli dergide en az 2 sayı; sürekli modelde en az 1 tam yıl yayınlandığı teyit edildi
Yayımlanan her sayıda istisnasız en az 5 özgün araştırma/derleme makalesi bulunduğu kontrol edildi
Derginin ilan edilen yayın periyoduna (ay/yıl) eksiksiz uyulduğu doğrulandı
Her makalede en az 2 bağımsız hakem değerlendirme formu sisteme işlendi
Amaç ve Kapsam, Etik İlkeler, Yazım Kuralları ve Yayın Kurulu sayfaları özgünleştirildi
Tüm yazarların doğrulanmış ORCID iD numaraları ve kaynakça metinleri sisteme aktarıldı
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
DergiPark'ta dergimize DOI almak için herhangi bir ücret ödememiz gerekir mi?
Hayır. Belirtilen yayın ve editöryal kriterleri sağlayan, başvurusu TÜBİTAK ULAKBİM tarafından kabul edilen dergiler için DOI hizmeti, TÜBİTAK ULAKBİM ile Crossref arasındaki sponsorluk anlaşması kapsamında tamamen ücretsiz olarak sunulur.
DOI başvurumuz reddedilirse ne zaman tekrar başvurabiliriz?
DergiPark kuralları gereğince DOI başvurusu reddedilen bir dergi, gerekçeli kararda belirtilen eksikliklerini ve periyot intizamını tamamlayarak ret tarihinden itibaren en erken 6 ay sonra yeniden başvuru yapabilir.
Makalem yayımlandı fakat DOI bağlantısına tıklayınca 'DOI Not Found' hatası veriyor, neden?
Dergi editörü panelden 'DOI Al' butonuna bastıktan sonra üst veriler Crossref sunucularına iletilir. Küresel DNS ve Crossref dizin eşitlemesi genellikle 24 ile 72 saat arasında sürer. Bu süre zarfında yönlendirme hatası normaldir; 72 saat sonra devam ediyorsa editörün üst veri XML hata kaydını denetlemesi gerekir.
Dergimiz ileride DergiPark'tan ayrılırsa mevcut DergiPark DOI'lerimiz ne olur?
DergiPark üzerinden atanmış DOI'lerin kalıcı çözümleme (landing page) sorumluluğu devam eder. Ancak dergi kendi bağımsız web sitesine geçerse, Crossref üzerindeki URL yönlendirmelerini güncellemek veya kendi bağımsız Crossref yayıncı üyeliğini başlatmakla yükümlüdür.
Erken görünümdeki (Early Access / In Press) makalelere DOI atanabilir mi?
Evet. DergiPark'ta sayı durumu 'Erken Görünüm' veya 'Gelecek Sayı' olarak belirlendiğinde, hakem süreci bitmiş ve kabul edilmiş makaleler için editör tarafından DOI isteminde bulunulabilir ve makale yayına girmeden önce tescil edilebilir.
Doğrulanmış Birincil Kaynaklar ve Mevzuat
TÜBİTAK ULAKBİM DergiPark — DOI Hizmet Sözleşmesi ve Başvuru Şartları
DergiPark bünyesindeki dergilerin Crossref DOI tahsis kuralları, baş editör başvuru şartları, sayı kotası ve 6 ay bekleme kuralı.
TÜBİTAK ULAKBİM TR Dizin Dergi Değerlendirme Kriterleri
Ulusal hakemlik süreçleri, yayın etiği, etik kurul izin zorunlulukları ve DOI atama standartları.
Crossref — Sponsoring Organizations and Sponsoring Members Policy
TÜBİTAK ULAKBİM sponsor kuruluş modeli, metadata depolama (XML deposit) ve kalıcı URL çözümleme standartları.
International DOI Foundation (IDF) & ISO 26324 Standartları
Dijital Nesne Tanımlayıcı (DOI) uluslararası standardı, syntax yapısı (10.xxxxx/suffix) ve birlikte çalışabilirlik ilkeleri.
TÜBİTAK ULAKBİM İzlik Sistemi (İZ) ve Dijital Kimlik Standartları
Yerli dijital kimliklendirme altyapısı İZ, yaşam döngüsü takibi ve Crossref DOI ile tamamlayıcı ilişki modeli.
Makalenizin Dergi Gönderimi Öncesi Teknik Standartlarını Güvenceye Alın
Akademik dergi gönderimi öncesinde dergi yazım kuralları uyumu, kör hakemlik anonimleştirmesi, kapak mektubu (cover letter) dili, etik kurul beyanları ve kaynakça mutabakatı konularında bağımsız bir teknik ön incelemeye ihtiyaç duyuyorsanız, uzman ekibimiz dosyanızı ayrıntılı olarak raporlar.