DOI Numarası Nerede Bulunur? Adayı Bulun, Kaydı Eşleştirin

1. Yayının gösterdiği DOI’yi bulun

Yayıncının makale sayfasındaki künye ve tanımlayıcı alanından başlayın. PDF elinizdeyse DOI bağlantısını ve künye bilgisini inceleyin. Crossref’in gösterim kılavuzu açılış sayfası, tam metin HTML/PDF, atıf yöneticisine aktarılan künye ve üst veri akışlarını kapsar; tanımlayıcı birden fazla yerde görünebilir. [4]

Editoryal inceleme önerimiz: PDF içinde “doi” veya “10.” araması, adayları bulmak için bir kestirme olabilir. Bu karakterleri bulmanız doğrulama sayılmaz. Mümkünse tanımlayıcıyı kaynak bağlantısından kopyalayın ve bulduğunuz sayfayı not edin. DOI, eğik çizgiyle ayrılan bir ön ek ve son ekten oluşur; yalnızca bu biçime uyması makaleye ait olduğunu göstermez. [1]

Noktalama veya üniversite vekil sunucusu bağlantısı tanımlayıcıyı belirsizleştiriyorsa yayıncının DOI alanına dönün. Son eki tahmin ederek tamamlamayın; sırf alışılmadık görünüyor diye karakter silmeyin. Mevcut bir DOI’yi bulmak, yeni bir DOI kaydettirmekten farklı bir iştir.

2. Elinizdeki kaynakça girdisiyle arayın

DOI görünmüyorsa başlık, yazar, dergi veya yayın yeri, yıl ve mevcut cilt/sayfa ya da makale numarasını bir araya getirin. Crossref’in Simple Text Query aracı tek bir kaynakça girdisini veya listeyi kabul eder. Resmî yönerge her girdinin tek satırda olmasını, girdiler arasına boş satır konmasını önerir; tüm olası DOI’leri listeleyen bir seçenek de vardır. [3]

Dönen sonuç bir adaydır. Crossref, eksik üst verinin veya birden çok DOI kaydının tek bir eşleşmeyi engelleyebileceğini açıklar. İlk sonuç makul görünüyor diye seçmek yerine aday kayıtları inceleyin. Bunlar aracın kullanım yönergeleridir; ölçülmüş bir arama doğruluğu garantisi değildir. [3]

Crossref tek DOI kayıt ajansı değildir. DOI Foundation listesinde DataCite ve farklı topluluklara hizmet veren başka ajanslar da bulunur. Bir hizmette sonuç çıkmaması, bütün DOI Sistemi’nde yokluk sonucunu desteklemez. İlgili yayını yayıncı ve uygun kayıt topluluğu üzerinden araştırın. [2] [1]

3. DOI’nin açtığı kaydı karşılaştırın

Adayı DOI bağlantısı olarak açın. DOI Foundation, çözümlemeyi tanımlayıcının aranması ve ilişkili nesneye veya nesne hakkındaki bilgiye yönlendirme olarak açıklar. Bu işlem, hedefin atıf yapmak istediğiniz yayın olduğuna karar vermenizden ayrıdır. [1]

1. “Correction” gibi sözcükler dahil tam başlığı karşılaştırın.
2. Yazar bilgisi ile dergi veya diğer yayın yerini eşleştirin.
3. Yayın tarihlerini ve künye alanlarını kullandığınız sürümle karşılaştırın.
4. Açılan nesnenin makale, düzeltme, ön baskı veya başka bir belge olup olmadığını belirleyin.
5. Çelişkileri yayıncı ve kayıtlı üst veri üzerinden araştırın; alanları sessizce birbirine uydurmayın.

Bu kontrol listesi editoryal doğrulama iş akışımızdır. Aşağıdaki örnek, benzer başlık ve çalışan bağlantının neden yeterli olmadığını gösterir. Tarih farkını otomatik ret nedeni saymayın: kayıt farklı bir yayın aşamasını anlatıyor olabilir; farkın açıklamasını araştırın.

4. Gerçek örnek: asıl makale ve düzeltmesi

Bunlar kontrol edilmiş gerçek bibliyografik kayıtlardır. Alıştırma yalnızca kimlik ve belge türüyle ilgilidir; makalenin bilimsel sonuçları hakkında bir hüküm içermez.

Yayıncı ilk kaydı asıl yayın olarak sunar, ikincisini açıkça “Correction” diye etiketler. Asıl yayından düzeltmeye bağlantı vardır; düzeltme de asıl yayını kaynak gösterir. Her ikisinin ayrı bir DOI bağlantısı bulunur. [5] [6]

İki Crossref kaydını da doğrudan aldık. Başlıkları ve yayın tarihleri farklı olmasına rağmen her ikisinin API tür alanı journal-article değerini taşıyor. Bu iki kayıt için yalnızca tür alanı düzeltmeyi ayırt etmeye yetmiyor. Bu, kontrol edilen örneğe ait bir gözlemdir; bütün düzeltmelerin aynı üst veriyi taşıdığı iddiası değildir. [7] [8]

Siz de kontrol edin: iki bağlantıyı açın, belge etiketlerini ve tarihlerini bulun. Kaynakça girdinizin hangisini anlattığını bir cümleyle yazın. Gerekli kanıt yayın sayfalarında görülebilir; tahmini DOI veya uydurma kaynakça gerekmez.

5. Sonuçlanmamış aramayı DOI yokluğundan ayırın

• Arama eşleşmesi yok: yazımı kontrol edin, eksik künye alanlarını tamamlayın; yayıncıya veya ilgili kayıt hizmetine bakın.
• Birden çok aday var: belge ve sürümleri karşılaştırın; açık kalan seçenekleri özel düzeltme notunda saklayın.
• Bağlantı açılmıyor veya erişim engelli: gözlenen sorunu kaydedip yayıncı ya da kütüphane üzerinden yeniden deneyin. Geçici erişim sorunu tanımlayıcının yokluğunu kanıtlamaz.
• Yayıncı ile kayıt çelişiyor: çelişkiyi görünür tutun; alanları karıştırarak yeni bir künye uydurmak yerine belgelenmiş düzeltmeyi araştırın.

Bunlar editoryal takip adımlarıdır. DOI Sistemi’nde birden çok kayıt ajansı vardır ve üst veri güncellenebilir; Crossref eşleştirme aracı da belirsiz sonuç döndürebilir. Bu belgelenmiş sınırlar, başarısız tek aramadan yokluk ilan etmek yerine belirsizliği kaydetmeyi gerektirir. [1] [2] [3]

6. Doğruladığınız bağlantıyı ve kontrol izini saklayın

Crossref kendi DOI’lerinin başında doi: etiketi olmadan tam https://doi.org/… bağlantısıyla gösterilmesini önerir. Doğruladığınız tanımlayıcıyı atıf yöneticisinin DOI alanına kaydedin; sonra çıktıyı gerçekten istenen kaynakça stiline göre inceleyin. Bu sayfa her APA 7 veya dergiye özel DOI’siz kaynak kuralını ayrıca doğrulamaz. [4]

Bitirmeden önce DOI’nin hâlâ amaçlanan yayına ait olduğunu ve yazar/yıl alanlarının yanlışlıkla düzeltme kaydıyla değiştirilmediğini kontrol edin. Doğruladığınız bilgileri açık kalan sorulardan ayırın. Özel kütüphane bağlantılarını, oturum belirteçlerini veya yayımlanmamış çalışma notlarını kaynakçaya koymayın.

DOI ararken sık yapılan iki çıkarım hatası

Kaynaklar ve doğrulamanın kapsamı

İlgili resmî belgeler ve iki yayın kaydı 23 Ekim 2026’da okundu. Crossref API alanları doğrudan alınıp PLOS yayın sayfalarıyla karşılaştırıldı. Örnek yalnızca bibliyografik kimliği kontrol eder; araştırmanın bulgularını değerlendirmez.

1. DOI Foundation: DOI nedir?

   Tanımlayıcının yapısı, kalıcılığı, çözümlenmesi ve üst veri güncellemeleri.

2. DOI Foundation: kayıt ajansları

   Crossref, DataCite ve farklı topluluklara hizmet veren diğer kayıt ajansları.

3. Crossref: Simple Text Query

   Kaynakça girdisi, birden çok aday seçeneği ve belirsiz sonuçları değerlendirme gereği.

4. Crossref: DOI gösterim kılavuzu

   Tam https://doi.org/ bağlantıları; açılış sayfası, PDF, kaynakça dışa aktarımı ve üst veri akışları.

5. PLOS Medicine: asıl yayın kaydı

   Başlık, yazar, 30 Ağustos 2005 tarihi, DOI, künye ve bağlantılı düzeltme. Yalnızca bibliyografik örnek.

6. PLOS Medicine: düzeltme kaydı

   Correction etiketi, 25 Ağustos 2022 tarihi, ayrı DOI ve asıl yayına verilen kaynak.

7. Crossref: asıl yayının üst verisi

   DOI, başlık, yazar, dergi, yayın tarihi ve kayıt türü alanları.

8. Crossref: düzeltmenin üst verisi

   Ayrı DOI, Correction ile başlayan başlık, 2022 yayın tarihi ve journal-article tür alanı.